Tư duy biết ơn – Liều thuốc quí giá
Tôi đến bệnh viện để thăm một người bạn.
Bạn tôi nằm chung phòng với một cụ bà trạc trên dưới 80 tuổi – nhỏ con, gầy yếu, mái tóc gần bạc trắng. Cụ bị đau khớp nặng, đi lại rất khó khăn. Cụ nằm trên giường với vẻ mặt đầy khó chịu, đôi mắt ánh lên sự mệt mỏi. Không rõ là vì bệnh đau, hay vì một nỗi mỏi mệt nào khác sâu hơn thế.
Cụ nói chuyện với ai cũng gắt gỏng. Khi điều dưỡng vào đo huyết áp, cụ gạt đi:
“Thôi khỏi, đo hoài đo hoài, mà có ai chữa được gì đâu!”
Khi bác sĩ hỏi han tình trạng bệnh, cụ đáp hờ hững:
“Mấy người chỉ biết lấy tiền của bệnh nhân. Vô đây trị cái gì, càng trị càng đau thêm. Rồi cụ quay sang nói với con “lo giấy tờ xuất viện đi về..”
Người con gái chăm sóc cụ vỗ về “mẹ cứ thế này thì biết đến bao giờ mới khỏi bệnh….”
Tôi nghe mà thấy ái ngại cho cụ, vì một người đã đi qua gần trọn đời người, lại sống trong cảm giác bất mãn đến vậy.
Tôi tự hỏi
Phải chăng cụ không chỉ đau ở khớp… mà còn đau ở tâm hồn?
Phải chăng, những năm tháng dài mỏi mệt đã khiến cụ không thể nhìn đời bằng đôi mắt nhẹ nhàng ….? và có lẻ cụ cũng quên mất “tư duy biết ơn” là liều thuốc quý giá trong hành trình chữa bệnh
Khi ta nhìn cuộc đời qua chiếc lăng kính u ám
Tôi rời khỏi phòng bệnh mà cứ suy nghĩ về trường hợp của bà cụ …
Không phải vì hình ảnh một cụ già đau bệnh, mà là vì cái cách cụ nhìn thế giới xung quanh – đầy nghi hoặc, đầy trách móc. Cụ không tin bác sĩ. Cụ không hài lòng với y tá. Cụ cũng chẳng tin là mình sẽ đỡ đau, dù đã có người chăm sóc và điều trị.
Tôi thầm nghĩ: cuộc sống làm sao tránh khỏi những điều không vừa ý – tôi cũng từng bực bội, từng tổn thương. Nhưng rồi, tôi học được một điều quan trọng: cách mình nhìn cuộc đời sẽ ảnh hưởng đến cả tâm trí và thể chất của chính mình.
- Nếu ta luôn tin rằng ai cũng muốn lấy lợi từ mình, thì lòng ta lúc nào cũng phải căng lên để đề phòng.
- Nếu ta luôn nghĩ rằng mọi nỗ lực của người khác đều vô ích, thì ta sẽ chẳng bao giờ thấy được giá trị của bất kỳ hành động nào.
- Và nếu ta chỉ chăm chăm nhìn vào cái đau, cái chưa lành, cái chưa đúng – thì làm sao còn chỗ cho hy vọng và hồi phục?
Tư duy biết ơn – có thể không chữa lành, nhưng làm nhẹ đi nỗi đau rất nhiều
Tôi không tin rằng chỉ cần suy nghĩ tích cực thì bệnh sẽ hết.
Tôi cũng không tin rằng lúc nào cũng phải cười, phải vui, phải tỏ ra mạnh mẽ. Có đau thì phải than, có khổ thì phải nói – đó là bản năng tự nhiên. Nhưng… giữa muôn vàn nỗi bất lực khi đối mặt với bệnh tật, biết ơn – có thể không giúp ta lành bệnh ngay, nhưng nó khiến hành trình điều trị bớt khổ hơn rất nhiều.
Tôi nghĩ đến những lần mình phải nằm viện.
Chỉ một nụ cười của y tá khi thay thuốc, một câu nói động viên từ bác sĩ, một khay cơm dù nhạt vị nhưng còn ấm… tất cả những điều tưởng nhỏ nhặt đó, nếu không mang lòng biết ơn, sẽ dễ bị bỏ qua. Nhưng khi ta nhìn kỹ, nhận ra và biết ơn – chính những điều đó giúp ta cảm thấy mình vẫn đang được chăm sóc, vẫn đang được quan tâm, dù không phải lúc nào cũng hoàn hảo.
Biết ơn không làm vết đau biến mất.
Nhưng nó làm cho nỗi đau không nuốt chửng tâm hồn mình.
Tôi vẫn còn nhớ một lần nọ, trong lúc truyền nước, một bác sĩ trẻ ghé qua nói chuyện. Cậu ấy bảo:
“Chị biết không, có những hôm tụi em làm từ sáng tới khuya, đôi lúc không còn cảm xúc gì nữa. Nhưng chỉ cần một bệnh nhân nói ‘Cảm ơn bác sĩ’, là tự nhiên thấy như được hồi sức vậy đó.”
Tôi bật cười, và nói:
“Cảm ơn bác sĩ.”
Có lẽ vì quá đau, nên chúng ta thường quên mất rằng… bác sĩ cũng biết đau
Khi bệnh tật ập đến, những cơn đau thể xác dễ khiến người ta nhìn mọi thứ qua lăng kính nặng nề. Nhưng tôi cũng thầm tiếc… vì cụ bà ấy đã bỏ lỡ một điều quan trọng: sự tử tế vẫn còn rất nhiều – nếu ta đủ biết ơn để nhìn thấy.
Tôi nhớ lại những lần chứng kiến cảnh bác sĩ trực suốt đêm không chợp mắt, những điều dưỡng cặm cụi thay băng cho bệnh nhân dù mồ hôi ướt đẫm lưng áo, những sinh viên y đang học cách giữ bình tĩnh khi lần đầu đặt ống tiêm…
Tất cả họ – không phải ai cũng hoàn hảo. Nhưng họ đều đang nỗ lực …..
Có thể họ không thể chữa lành cho tất cả mọi người.
Nhưng phần lớn họ đều đang cố gắng, thật lòng.
Chúng ta – những bệnh nhân – có thể là người đang đau nhất trong khoảnh khắc ấy. Nhưng bác sĩ – là người chứng kiến nỗi đau của hàng trăm, hàng ngàn người mỗi ngày.
Họ học cách không rơi nước mắt – để không bị cuốn theo cảm xúc.
Họ học cách nói ngắn gọn – để kịp thời chăm lo cho ca khác.
Họ học cách không thân thiết quá – để không bị vỡ vụn nếu người bệnh không qua khỏi.
Chúng ta thấy một bệnh của mình. Họ thấy cả bệnh viện.
Và có lẽ vì vậy, đôi khi họ quên mỉm cười, đôi khi họ không kịp an ủi.
Có lẻ không phải vì vô tâm. Mà vì quá mệt.
Nếu ta cứ nhìn bác sĩ như những cỗ máy chữa bệnh – thì ta sẽ mãi chỉ thấy sự lạnh lùng.
Nhưng nếu ta nhìn họ như những người cũng biết mỏi, biết lo, biết buồn – thì ta sẽ thấy… họ gần gũi và xứng đáng được ta biết ơn
Tôi học được gì từ lần thăm bệnh hôm ấy?
Bệnh tật là nỗi đau. Nhưng chính cách ta đối diện với nó lại là thước đo âm thầm của sức mạnh nội tâm.
Có người chọn biết ơn – họ sống nhẹ hơn, hồi phục nhanh hơn.
Có người chọn trách móc – họ như đang tự khoá mình trong nỗi bất lực.
Chúng ta không sống để đếm những vết đau, mà để thấy rằng mỗi lần bớt đau là một lần mình học được cách biết ơn hơn một chút.
Hôm ấy, tôi về nhà và viết lại câu chuyện này – để ghi nhớ cho chính mình:
Dù chuyện gì xảy ra, cũng đừng để những suy nghĩ tiêu cực che lấp ánh sáng trong tim.
Sự tử tế của y bác sĩ
Tôi không biết có phải vì tôi mang tư duy biết ơn – hay vì tôi luôn cố gắng nhìn vào những điều tích cực trong bất cứ hoàn cảnh nào – mà những lần tôi nằm viện, dù cũng từng đau đớn, cũng từng mỏi mệt… nhưng tôi lại không thấy nặng nề như cụ bà ấy.
Tôi thấy ánh mắt dịu dàng của y tá trẻ buổi sáng, khi đỡ tôi ngồi dậy.
Tôi thấy sự kiên nhẫn của bác sĩ khi giải thích từng chỉ số xét nghiệm.
Tôi không tô hồng bệnh viện. Tôi biết có những lúc người ta mệt, người ta căng thẳng, người ta sơ sót. Nhưng tôi cũng biết có rất nhiều y bác sĩ vẫn đang âm thầm làm việc bằng cả tấm lòng.
Không ai bắt họ phải mỉm cười. Không ai chấm điểm sự dịu dàng của họ. Nhưng họ vẫn làm.
Và tôi trân trọng điều đó.
Tôi nghĩ, có lẽ sự khác biệt không nằm ở bệnh viện nào, bác sĩ nào, mà nằm ở cách ta nhìn vào thế giới.
Nếu chỉ soi vào lỗi lầm, chúng ta sẽ chỉ thấy vết nứt.
Nếu biết ơn vì mình còn được chăm sóc, ta sẽ thấy những ánh sáng đang hiện diện – dù nhỏ nhoi.
Và có lẽ chính vì thế, tôi luôn bước qua những lần nằm viện với một lòng nhẹ nhõm.
Không phải vì tôi không đau.
Mà vì tôi không để cho nỗi đau đó che lấp những điều tử tế.
Biết ơn – để nhẹ lòng
Người ta hay nghĩ biết ơn là thứ phải để dành cho những điều lớn lao.
Nhưng tôi lại nghĩ, biết ơn là khi mình còn có thể đứng dậy buổi sáng.
Biết ơn là khi vẫn có người lắng nghe tiếng thở dài của mình.
Là khi cơn đau qua đi một chút. Là khi trong bệnh viện vẫn có ánh nắng lọt vào qua cửa sổ.
Không có gì là nhỏ nhặt nếu trái tim mình đủ rộng.
Tôi không thấy lòng biết ơn là một bài học đạo đức.
Tôi thấy nó là một kiểu trị liệu – tinh thần và cả thể chất.
Vì khi ta biết ơn, ta dịu lại.
Và khi ta dịu lại, cơ thể ta cũng dần hồi phục theo một cách nào đó – lặng lẽ nhưng thật sự.
Tôi tin một điều: người càng biết ơn, thì càng nhẹ lòng.
Và khi lòng đã nhẹ, người ta mới có thể sống an yên – kể cả khi đang nằm trong bệnh viện.
Tâm thế của người bệnh cũng là một phần của quá trình hồi phục
Tôi từng đọc một nghiên cứu khoa học nói rằng: khi con người sống với lòng biết ơn, họ kích hoạt những cảm xúc tích cực như sự bình an, niềm vui, và hy vọng – những thứ đã được chứng minh là giúp nâng đỡ hệ miễn dịch, tăng khả năng hồi phục, và… làm dịu cả tâm hồn.
Tôi nghĩ rằng: bác sĩ có thể kê đơn, điều trị, phẫu thuật… nhưng quá trình hồi phục không chỉ đến từ thuốc men – mà còn từ chính tâm thế của người bệnh.
Một người luôn cau có, oán trách, luôn thấy mình là nạn nhân, thì dù có thuốc tốt đến đâu, cũng khó mà hồi phục nhanh chóng.
Ngược lại, một người biết hợp tác, biết cảm thông, biết tự động viên mình mỗi ngày… thì chính thái độ sống tích cực đó sẽ hỗ trợ cho quá trình chữa lành diễn ra trọn vẹn hơn.
Tôi không mạnh mẽ gì hơn ai.
Nhưng tôi học được cách thương lấy chính mình – bằng cách không giam mình trong những suy nghĩ tiêu cực.
Tôi cho phép mình đau – nhưng không cho phép mình tuyệt vọng.
Tôi cho phép mình mệt – nhưng không quên biết ơn vì vẫn còn được sống, được điều trị, được chăm sóc.
Tôi luôn nhớ đến câu nói:
“Thái độ của bạn với bệnh tật – chính là một phần đơn thuốc mà bạn tự kê cho mình.”
Và tôi muốn tự kê cho mình một toa thuốc có vị dịu dàng.
Một loại thuốc không bày bán ở đâu cả – chỉ có thể điều chế từ bên trong lòng người:
Lòng tin – và sự tử tế.
